18 dagen Java en Bali: Ontmoetingen in de archipel

ALGEMEEN

Indonesië ligt in Zuidoost-Azië. Het bestaat uit meer dan 16.000 eilanden en is daarmee de grootste eilandstaat ter wereld. In het land wonen rond de 288 miljoen mensen, waarvan alleen al meer dan 150 miljoen mensen op het eiland Java. Dit is dan ook het dichtstbevolkte eiland van het land. Het land beslaat verschillende tektonische platen en staat dan ook bekend om een groot aantal vulkanen die met enige regelmaat tot uitbarsting komen.

Beste reistijd en klimaat
Indonesië wordt doorsneden door de evenaar en kent een tropisch klimaat. Gezien de omvang van het land en het aantal verschillende eilanden, is het lastig om een precieze beste reistijd vast te stellen:

Java en Bali
Op Java en Bali ligt de temperatuur het gehele jaar door gemiddeld rond de 25-30 graden. In de wat hoger gelegen plaatsen zoals Malang en Munduk is het over het algemeen wat koeler. De beste reistijd loopt van april tot en met oktober, het droogseizoen. Hierbij zijn de maanden juli en augustus het best, omdat er dan de minste regen valt. Nadeel is wel dat dit qua drukte ook echt het hoogseizoen is. Het regenseizoen begint in oktober/november en eindigt in april, waarbij januari en februari de natste maanden zijn. In het regenseizoen vallen er meestal korte, hevige buien. Hierna klaart het weer op.

Sumatra
Sumatra ontvangt het hele jaar door flink wat regen, dit is dan ook de reden voor de grote stukken regenwoud die je hier nog vindt. De beste reistijd loopt van juni t/m augustus, wanneer je een aangename temperatuur hebt en relatief weinig regen.

Taal
In Indonesië wordt Indonesisch gesproken. Verder heeft ieder eiland en elke regio een eigen dialect. Om deze reden worden er in Indonesië ongeveer 300 talen gesproken. In de steden en op toeristische plaatsen spreken veel inwoners redelijk Engels. Zeker op Bali wordt redelijk goed Engels gesproken. Ook kent het Indonesisch meerdere Nederlandse leenwoorden. Wanneer je bijvoorbeeld om een asbak vraagt, zullen ze dit begrijpen.

De keuken van Indonesië
De Indonesische keuken is zeer divers en bestaat uit veel verschillende gerechten. Ze bestaan vaak uit vlees of vis, groenten en rijst of noedels. Populaire gerechten zijn bijvoorbeeld nasi goreng, saté, soto (soep) en  gado gado. De beste plek om een Indonesische maaltijd te nuttigen is bij een warung. Dit zijn vaak kleine, lokale restaurantjes waar je voor een paar euro een hele maaltijd krijgt.
 
Feestdagen
Indonesië kent veel verschillende feestdagen, zowel nationale als religieuze. Zo zijn er islamitische, boeddhistische, hindoeïstische en christelijke feestdagen. De belangrijkste nationale feestdagen zijn:
– Nieuwjaarsdag (1 januari)
– Hari Pancasila (1 juni)
– Onafhankelijkheidsdag (17 augustus)
– Kerst (25 december)

Indonesië heeft de grootste islamitische bevolking ter wereld. De ramadan speelt daarom een belangrijke rol, vooral op eilanden als Java en Sumatra. Op het overwegend hindoeïstische Bali is de invloed hiervan minder groot.

Op Bali wordt jaarlijks de bijzondere feestdag Nyepi gevierd, meestal in maart. Tijdens deze "Dag van de Stilte" ligt het openbare leven 24 uur volledig stil. Ook toeristen dienen gedurende deze periode binnen hun accommodatie te blijven.

De tijd in Indonesië
Indonesië heeft verschillende tijdzones. Bali heeft bijvoorbeeld de tijdzone GMT+8, en Java GMT+7. Dit houdt in dat het tijdens onze zomertijd op Bali 7 uur later is en op Java 8 uur later is. Tijdens onze wintertijd is het op Bali 6 uur later en op Java is het 7 uur later dan in Nederland en België.
Voor de actuele tijdsverschillen kijk je hier. Voor de tijden van zonsopgang en zonsondergang voor bijvoorbeeld Bali kijk je hier.

Internet/Wifi
In vrijwel alle hotels en veel restaurants, cafés en luchthavens is wifi beschikbaar. De kwaliteit van de verbinding kan echter verschillen. In landelijke gebieden en op afgelegen eilanden is het internet soms minder stabiel of beperkt beschikbaar. Voor reizigers is het vaak voordelig om gebruik te maken van een lokale simkaart of eSIM. Populaire providers zijn onder andere Telkomsel, Indosat, XL Axiata en Tri. Controleer vooraf welke provider het beste bereik biedt op de bestemmingen die je bezoekt.

Telefoneren
Bellen via een Nederlandse provider kan in Indonesië relatief duur zijn. Controleer daarom vooraf de tarieven van je provider. Voor langere verblijven is een lokale simkaart of eSIM meestal de voordeligste oplossing. Voor contact met familie en vrienden maken de meeste reizigers gebruik van apps zoals WhatsApp of Skype via wifi of mobiele data.

Alarmnummers (landelijk)
Algemeen alarmnummer: 112
Politie: 110 
Ambulance: 119
Brandweer: 113
 

FINANCIEEL

Valuta
De munteenheid van Indonesië is de Indonesische rupiah. Voor de actuele koers kijk je op www.wisselkoers.nl.

In de grotere steden en toeristische gebieden kun je op veel plaatsen betalen met een creditcard of bankpas. Geld opnemen kan bij de meeste geldautomaten van grote banken, zoals BCA, BRI en BNI. Deze banken beschikken over een uitgebreid netwerk van geldautomaten en worden over het algemeen als betrouwbaar beschouwd.

Controleer voor vertrek of je bankpas geschikt is om buiten Europa mee te betalen. In verband met de veiligheid wordt dit vaak automatisch beperkt door de bank. Neem contact op met de bank voor meer informatie.

Bali's Tourist Levy
Sinds 14 februari 2024 geldt voor buitenlandse toeristen die Bali bezoeken een verplichte toeristenbelasting (Bali Tourist Levy). Deze bedraagt IDR 150.000 (ongeveer €8 tot €10) per persoon. Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen volwassenen en kinderen.

De heffing kan vooraf worden betaald via het officiële platform Love Bali. Hiervoor dien je onder andere je naam, paspoortnummer, e-mailadres en aankomstdatum door te geven. Na betaling ontvang je een digitaal betaalbewijs dat je tijdens je reis dient te bewaren.

De toeristenbelasting hoeft slechts één keer per bezoek aan Bali te worden betaald. Bezoek je tijdens dezelfde reis ook andere eilanden en keer je later terug naar Bali, dan is een nieuwe betaling niet nodig.

Kosten levensonderhoud
De dagelijkse uitgaven in Indonesië zijn sterk afhankelijk van je reisstijl en bestemming. Gemiddeld kun je voor maaltijden en drankjes rekenen op ongeveer €15 tot €25 per persoon per dag. Hierbij wordt uitgegaan van een eenvoudige lunch, een gemiddeld diner en enkele drankjes. Op Bali en in populaire toeristische gebieden liggen de prijzen doorgaans iets hoger dan op andere eilanden.

Fooi geven
Fooien zijn in Indonesië niet verplicht, maar worden wel gewaardeerd. In sommige restaurants is een service charge al bij de rekening inbegrepen. Wanneer dit niet het geval is, is een fooi van ongeveer 5 tot 10 procent gebruikelijk in restaurants met een hoger prijsniveau.

Ook gidsen, chauffeurs, hotelpersoneel en medewerkers die helpen met bagage stellen een fooi op prijs. Reis je met een privéchauffeur, dan kun je uitgaan van een fooi van ongeveer IDR 50.000 tot 100.000 per dag, afhankelijk van de duur van de rit en de verleende service.​​​​​​​

Entreegelden
Entreegelden voor bezienswaardigheden zijn meestal niet inbegrepen bij georganiseerde reizen. De kosten variëren sterk per locatie. Voor veel tempels, musea en bezienswaardigheden betaal je tussen de €2 en €15 per persoon, terwijl populaire attracties en nationale parken duurder kunnen zijn.

​​​​​​​Op nationale feestdagen en lokale feestdagen kunnen afwijkende tarieven gelden. Bij sommige bezienswaardigheden wordt bovendien een extra vergoeding gevraagd voor het gebruik van een professionele camera of drone.

WAT NEEM IK MEE?

Stekker
In Indonesië bedraagt de netspanning 230 volt bij 50 hertz. De meest voorkomende stopcontacten zijn van type C en F, dezelfde typen die ook in Nederland en België worden gebruikt. In de meeste gevallen heb je daarom geen verloopstekker nodig. In sommige hotels kunnen andere stopcontacten voorkomen. Om die reden is het handig om een wereldstekker mee te nemen.

Kleding
Lichte, luchtige en loszittende kleding is in Indonesië het prettigst. Door de tropische temperaturen en de hoge luchtvochtigheid kan het overdag erg warm aanvoelen. Voor hoger gelegen gebieden, zoals delen van Java en Bali, is het verstandig om ook een trui of vest mee te nemen, omdat het 's avonds flink kan afkoelen.

Een regenjas of poncho is het hele jaar door aan te raden, aangezien er regelmatig korte, hevige regenbuien kunnen voorkomen. Bij een bezoek aan tempels, moskeeën en andere religieuze locaties is het gebruikelijk dat schouders en knieën bedekt zijn.

Reisdocumenten
Een geldig paspoort dat bij aankomst nog 6 maanden geldig is, is vereist. Nederlandse en Belgische reizigers kunnen bij aankomst een visum aanschaffen van €30,- per persoon. Dit is een 30-daags toeristisch visum dat niet te verlengen is. Voorwaarde is wel dat je bij één van de toegewezen vliegvelden of havens het land binnenkomt. Voor de meeste reizen zal dit geen probleem zijn, als je via een kleinere plaats het land binnenkomt dien je dit altijd na te gaan.

Registratie voor aankomst
Je moet 48 uur voor aankomst in Indonesië een online verklaring invullen. Vul de Electronic Customs Declaration in op de website van de Indonesische overheid (informatie in het Engels). Je krijgt een QR-code die je aan de douane moet laten zien.

Toeristenbelasting Bali
Op Bali moet je toeristenbelasting betalen. Dit is ongeveer 150.000 Indonesische roepia per persoon. Je kunt de belasting vooraf betalen via de website LoveBali (informatie in het Engels).

Check ook altijd de website van Nederlandwereldwijd voor wat je nodig hebt voor het inreizen bij Indonesië. Dit kun je terugvinden bij het kopje: 'Paspoort, visum, rijbewijs'.

GEZONDHEID

Vaccinaties
Als je op reis gaat is het belangrijk dat je goed beschermd bent en de juiste vaccinaties krijgt. Vámonos Travels is niet bevoegd om medisch advies te geven. Je kunt via Thuisvaccinatie.nl een afspraak maken met een erkend arts die bij je thuis komt wanneer het je uitkomt. Ook ‘s avonds en in het weekend of op het werk. De arts voorziet je van reisadvies en kan gelijk de juiste vaccinaties toedienen. Indien mogelijk wordt de rekening rechtstreeks naar de zorgverzekeraar gestuurd. Meer informatie over de reisbestemming vind je hier.

Muggen
Hoewel malaria steeds minder voorkomt is dengué een groeiend probleem in Indonesië. Omdat deze mug voornamelijk overdag actief is, is het belangrijk om muggenlotion met voldoende deet erin te gebruiken.

VERVOER

Auto met chauffeur
Het verkeer in Indonesië kan druk en chaotisch zijn en de reisafstanden zijn, vooral buiten Bali, vaak groot. Reizen met een auto en privéchauffeur is daarom een comfortabele en populaire manier om het land te verkennen. Je hoeft zelf niet te rijden en kunt onderweg ontspannen genieten van het landschap.

De chauffeur is in principe geen gids. Het Engels niveau kan daarom verschillen. Sommige chauffeurs vertellen graag meer over de omgeving en lokale gebruiken. Wanneer een chauffeur extra service verleent, wordt een aanvullende fooi vaak gewaardeerd.

De kosten voor maaltijden en eventuele overnachtingen van de chauffeur zijn doorgaans inbegrepen. Je hoeft hiervoor normaal gesproken geen extra betalingen te doen.

Op Bali zijn de afstanden relatief kort en worden vaak losse transfers, dagtochten of privéchauffeurs per dag geboekt.

Huurauto
Op Bali is het voor ervaren chauffeurs ook goed te doen zelf met een huurauto rond te reizen. De wegen zijn redelijk en de afstanden klein. Bedenk wel dat het verkeer vaak chaotisch kan zijn, onder meer door de vele brommertjes. Je rijdt in Indonesië aan de linkerkant van de weg, een internationaal rijbewijs model 1968 is verplicht.
 
Verkeersregels worden lang niet altijd opgevolgd, let dus op de volgende situaties: verkeer op de verkeerde weghelft, voorrang wordt niet altijd verleend ook al heb je er recht op, rotondes worden soms zowel rechtsom als linksom genomen, er wordt zowel te hard als te langzaam gereden.

Openbaar vervoer
Het openbaar vervoer in Indonesië bestaat uit treinen, boten en bussen. De bus is verreweg de snelste manier van reizen. Het voordeel is dat er om het uur wel een bus vertrekt. Vooral op Bali is de bemo populair. Dit zijn minibusjes omgebouwd voor passagiersvervoer die af en aan rijden. Het woord "vol" is hier trouwens onbekend. De becak is een fietstaxi, een ojek is een scootertaxi en een dokar is een paard en wagen, die bijvoorbeeld op de Gili eilanden wordt gebruikt. Gewone taxi’s kunnen vaak ook voor hele dagen of dagdelen afgehuurd worden.
 
Op Java is een treinnetwerk dat over het eiland loopt, de trein is een rustige en gemakkelijke manier om te reizen. Een veel geboekte treinreis is die vanuit Yogyakarta richting Malang. Tussen de verschillende eilanden zijn vaak ferry’s of zogenaamde fast boats die je van het ene naar het andere eiland brengen.

Binnenlandse vluchten
Door de grote afstanden tussen de eilanden beschikt Indonesië over een uitgebreid netwerk van binnenlandse vluchten. De meeste belangrijke bestemmingen zijn per vliegtuig bereikbaar. Voor het overbruggen van langere afstanden is vliegen vaak de snelste en meest praktische optie.

Binnenlandse vluchten zijn doorgaans relatief betaalbaar. Bij het boeken van vluchten wordt vaak gekozen voor luchtvaartmaatschappijen die voldoen aan de internationale veiligheidsnormen en niet op de veiligheidslijst van de Europese Unie voorkomen.